Geschiedenis en gebouwen

In 1639 werd één van de panden aan de Praubstraat (een deel van het huidige nummer 23) die Anna van Haerst had gekocht ingericht voor de huisvesting van negen vrouwen. Zij kregen vrije kost en inwoning en met Pasen, Pinksteren, Maria Hemelvaart (15 augustus) en Kerstmis en extra uitdelingen zoals turf en brandhout en ‘botergeld’. Ook kregen zij op de sterfdata van Anna, haar man en haar zoon een extra uitkering in geld.

Emmanuelshuizen Praubstraat Zwolle

Daar stond tegenover dat de bewoonsters hun geld en goederen moesten inbrengen en zich aan strenge regels dienden te houden. Zo mochten zij op straffe van boetes niet schelden en kijven en niemand te logeren hebben. Zij moesten elkaar bijstaan in geval van nood en zelf hun gedeelte van de Praubstraat en de aan de andere kant van het perceel gelegen Goudsteeg schoonhouden.

Emmanuelshuizen Goudsteeg Zwolle

Het tehuis werd in de loop der tijden langzaam vergroot. Uit het reglement van 1680 blijkt dat er dan elf vrouwen woonden: in het huis aan de Praubstraat vier, bij de binnenplaats twee ‘op de kamer’ en een ‘in de gang', en vier aan de bleek, waarschijnlijk in het huis in de Goudsteeg. In 1845 werd het tweede huis in de Praubstraat dat door Anna was aangekocht, maar sinds de aankoop was verhuurd, aan de ‘fundatie’ toegevoegd. Dit was het tweede gedeelte van het huidige nr. 23, dat grensde aan nr. 25. Hier werden twee woningen ingericht. Er zijn dan dus 13 bewoonsters.

De collatoren (het bestuur) beheerden de fondsen goed en kregen belangrijke legaten. In 1882 konden zij een derde pand in de Praubstraat aankopen: nr. 21. Hierin werden acht woningen ingericht, zodat het aantal inwoonsters nu kwam op 23. Ook werd in dit pand de collatorenkamer (bestuurskamer) ondergebracht.

Emmanuelshuizen Weeshuispoort Praubstraat ZwolleEmmanuelshuizen Poortje Goudsteeg Zwolle

De Emmanuelshuizen voldeden uiteindelijk niet meer aan de moderne eisen. Aan het eind van de jaren vijftig was de staat zo slecht dat ze zouden worden afgebroken. Gelukkig gebeurde dit niet: de panden werden in jaren zestig van de twintigste eeuw verkocht aan de gemeente. Tegenwoordig zijn hier kunstenaarsateliers gevestigd.

Het gebeeldhouwde 17e-eeuwse poortje is geplaatst in 1991 en is afkomstig van het voormalige Hervormde Weeshuis aan de Broerenstraat. Alleen de in het glas boven de voordeur gegraveerde naam Emmanuelshuizen herinnert hier nog aan de instelling die hier meer dan driehonderd jaar gevestigd was. De oude gevelsteen werd verplaatst naar de achteringang aan de Goudsteeg.